Embedded Files
Koca Mustapaşa! Ücra ve fakir İstanbul!
Ta fetihden beri mü’min, mütevekkil, yoksul,
Hüznü bir zevk edinenler yaşıyorlar burada.
Kaldım onlarla bütün gün bu güzel rü’yada.
Öyle sinmiş bu vatan semtine milliyetimiz
Ki biziz hem görülen, hem duyulan, yalnız biz.
Manevi çerçeve beş yüz senedir hep berrak;
Yaşıyanlar değil Allah’a gidenlerden uzak.
Bir bahar yağmuru yağmış da açılmış havayı
Hisseden kimse hakikat sanıyor hülyayı.
Ahiret öyle yakın seyredilen manzarada,
O kadar komşu ki dünyaya dıvar yok arada,
Geçer insan bir adım atsa birinden birine,
Kavuşur karşıda kaybettiği bir sevdiğine.
Serviliklerde sükun, yolda sükun, evde sükun.
Bu taraf sanki bu halkıyle ezelden meskun.
Bir afif aile sessizliği var evlerde;
Örtüyor farkı asaletle çekilmiş perde.
Kaldırımsız, daracık, iğri sokak, doğru sokak..
Her geçildikçe basılmış ve düzelmiş toprak.
Kuru ekmekle, bayat peyniri lezzetle yiyen,
Çeşmeden her su içerken: <<Şükür Allah’a>> diyen
Yaşıyor sade maişetlerin en safında;
Ruh esen kuytu mezarlıkların etrafında.
Bu vatandaş biraz ahşapla, biraz kerpiçten
Yapabilmiş bu güzellikleri birkaç hiçten.
Türk’ün asude mizaciyle Bizans’ın kaderi
Karışıp mağrifet iklimi edinmiş bu yeri.
Şu fetih vak’ası, yarap! Ne büyük mu’cizedir!
Her tecellisini nakletmek uzundur bir bir;
Bir tecellisi fakat, ruhu saatlerce sarar:
Koca Mustafa var, camii var, semti de var.
Elli yıl geçtiği günlerde büyük mu’cizden,
Hak’dan ilham ile bir gün o güzel semte giden
Rum vezir, eski manastırda ederken secde,
Kalbi çok dolduran iman ile gelmiş vecde,
Onu, tek Tanrısının mabedi etmiş de hayal,
Vakfedip her neye malikse, bütün mal ü menal,
Bir fetih camii yapmak dilemiş islama.
Sebep olmuş bu eser yad edilir bir nama.
Dört asırdır inerek camie nur üstüne nur
Yerde bulmuş yaşıyanlar da, ölenlerde huzur.
Ona hala gidilirken geçilir bir yoldan,
Göze çarpar ölüm ayetleri sağdan soldan,
Sarmaşıklar, yazılar, taşlar ağaçlar karışık;
Hafız Osman gibi hattatla gömülmüş bir ışık
Bu mezarlıkta siyah toprağı aydınlatıyor;
Belli, kabrinde, O, bir nura sarılmış yatıyor.
Gece, şi’riyle sararken Koca Mustapaşa’yı
Seyredenler görür Allah’a yakın dünyayı.
Yolda tek tük görünenler çekilir evlerine;
Gece sessizliği semtin yayılır her yerine.
Bir ziyaretçi derin zevk alarak manzaradan,
Unutur semtine yollanmayı artık buradan.
Gizli bir his bana, hatif gibi, ihtar ediyor;
Çok yavaş, yalnız içinden duyulan sesle, diyor:
Onların meşrebi, iklimi ve ırkındansın.
Gece, her yerdeki efsunlu sükunundan iyi,
Avutur gamlıyı, teskin eder endişeliği;
Ne ledünni gecedir! Ta ağaran vakte kadar,
Bir mücevher gibi Sünbül Sinan’ın ruhu yanar.
Ne saadet! Bu tarflarda, her ülfetten uzak,
Vatanın fatihi cedlerle beraber yaşamak! ...
Geç vakit semtime döndüm Koca Mustapaşa’dan
Kalbim ayrılmadı bir an o güzel rü’ya’dan.
Bu muammayı uzun boylu düşündüm de yine,
Dikkatim hadisenin vardı derinliklerine;
Bu geniş ülkede, binlerce latif illerde,
Nice yıl, cedlerimiz kökleşerek bir yerde,
Manevi varlığının resmini çizmiş havaya.
Ki bugün karşılaşan benzetiyor rü’yaya.
Kopmuşuz bizler o öz varlık olan manzaradan.
Bahseder gerçi duyanlar bir onulmaz yaradan;
Derler: İnsanda derin bir yaradır köksüzlük;
Budur alemde hudutsuz ve hazin öksüzlük.
Sızlatır bazı saatler dayanılmaz bir acı,
Kökü toprakta kalıp kendi kesilmiş ağacı.
Ruh arar başka teselli her esen rüzgarda.
Ne yazık! Doğmuyoruz şimdi o topraklarda!
Koca-Mustafapaşa!
Remote and poor Istanbul!
Since the conquest, the faithful have lived here—
Resigned to God, trusting, impoverished,
Those who have learned to savor sorrow as joy.
I stayed among them all day long, inside this lovely dream.
So deeply has our nation seeped into this quarter
That we alone are what is seen,
And we alone are what is heard.
For five hundred years the spiritual frame has stayed clear;
Those who live here are not far from those who have gone to God.
As if a spring rain has fallen and cleansed the air,
Whoever feels it takes the dream for truth.
The afterlife is so near in this visible scene,
So close to the world that no wall stands between them;
With a single step one may pass from one to the other,
And meet again, across the way, a beloved once lost.
Stillness in the cypresses, stillness on the road, stillness in the home.
This side of the city feels inhabited since eternity.
There is a chaste, familial silence inside the houses;
A veil drawn with dignity conceals all difference.
Narrow, crooked streets, streets without pavement, straight streets too—
Each time passed, the earth has been pressed and made smooth.
Eating dry bread and stale cheese with pleasure,
Drinking each cup of water while saying, “Thanks be to God,”
They live within the purest form of simple subsistence;
Their spirits breathe around the hidden graveyards.
With a little wood, a little adobe,
This citizen has fashioned such beauty out of almost nothing.
The Turk’s tranquil nature and Byzantium’s destiny
Have mingled and made this place a climate of wisdom.
O Lord! What a miracle was that conquest!
To recount each manifestation would take too long;
Yet one alone can hold the soul for hours:
There is Koca Mustafa—his mosque, his quarter.
Fifty years after the great conquest,
Inspired by God, a Greek vizier once came to that fair quarter.
While prostrating himself in the old monastery,
His heart filled with faith, he fell into ecstasy.
He imagined it as a temple of the One God,
And donating all he owned, all his wealth and means,
He wished to build a mosque for Islam.
This act became the reason his name is remembered.
For four centuries, light upon light has descended into that mosque;
Those who live have found peace there, as have those who died.
Even now, on the way there, one passes along a road
Where verses of death catch the eye on both sides:
Vines, inscriptions, stones, and trees entwined—
A buried light, penned by a calligrapher like Hafız Osman,
Illuminates the black earth of this graveyard.
Clearly, in his grave, he lies wrapped in light.
At night, when poetry enfolds Koca-Mustafapaşa,
Those who gaze upon it see a world close to God.
The few passersby retreat into their homes;
Night’s silence spreads through every corner of the quarter.
A visitor, taking deep pleasure in the view,
Forgets at last to return to his own neighborhood.
A hidden feeling warns me, like a whispering herald;
Slowly, in a voice heard only within, it says:
“You are of their temper, their climate, their race.”
Night, better than any enchantment elsewhere,
Soothes the sorrowful, calms the anxious.
What an esoteric night! Until the sky begins to pale,
Like a jewel the spirit of Sümbül Sinan keeps burning.
What happiness! In these quarters, far from all familiarity,
To live together with the ancestors—the conquerors of the homeland!
Late I returned to my own district from Koca-Mustafapaşa;
Yet my heart never parted for a moment from that beautiful dream.
I pondered this enigma at length once more,
And my attention sank into the depths of the matter:
Across this vast land, in thousands of gentle regions,
For many years our ancestors, taking root in one place,
Drew the image of their spiritual being into the air—
So that today, whoever encounters it mistakes it for a dream.
We have been torn away from that essential landscape.
Though some speak of an incurable wound they have heard of:
They say rootlessness is a deep wound in man;
It is boundless and sorrowful orphanhood in this world.
At times it aches unbearably,
Like a tree whose roots remain in the soil
But whose trunk has been cut away.
The soul seeks consolation in every passing wind.
Alas!
We are no longer born upon those lands.
Page updated
Google Sites
Report abuse